|
เมืองโบราณที่ตำบลโคราช
หรือเมืองโคราชเก่า
มีโบราณสถานเหลืออยู่ให้เห็น
3 แห่งด้วยกัน คือ
ปราสาทโนนกู่
ปราสาทเมืองแขก
และปราสาทเมืองเก่า
การเดินทางใช้ทางหลวงหมายเลข
2 ไปจนถึงกิโลเมตร ที่ 221-222
เลี้ยวขวาไปตามทางเข้าสู่อำเภอสูงเนิน
2.7 กิโลเมตร
จะพบทางแยกขวามือตรงมุมวัดญาณโศภิตวนาราม
(วัดป่าสูงเนิน)
ซึ่งเป็นเส้นทางเข้าสู่เมืองโบราณโคราช
รวมระยะทางห่างจากตัวเมืองประมาณ
32 กิโลเมตร
 เมืองโบราณที่ตำบลโคราช
ประกอบด้วย
ปราสาทโนนกู่
ตั้งอยู่ที่บ้านกกกอก
หมู่ที่ 7 ตำบลโคราช
ห่างจากแยกวัดญาณโศภิตวนาราม
3 กิโลเมตร
เป็นศาสนสถานแบบศิลปะเขมร
ก่อด้วยอิฐปนหินทราย
ประกอบด้วยปรางค์หลังเดี่ยวบนฐานสูง
ด้านหน้ามีวิหารหันเข้าหาปรางค์ประธานอยู่
2 หลัง ล้อมรอบด้วยกำแพงแก้ว
มีซุ้มประตูทิศตะวันออกและทิศตะวันตกเป็นทางเข้า-ออก
และที่ลานระหว่างวิหารทั้งสองนั้นพบโคนนทิหมอบในอาการเคารพปราสาทประธาน
อันเป็นที่สถิตของพระศิวะมหาเทพ
ตามคติความเชื่อของศาสนาฮินดู
ในราวพุทธศตวรรษที่ 16
ปราสาทเมืองแขก
ตั้งอยู่ที่บ้านกกกอก
หมู่ที่ 7 ตำบลโคราช
อยู่เลยปราสาทโนนกู่ไปประมาณ
600 เมตร
ปราสาทเมืองแขกเป็นศาสนสถานแบบศิลปะเขมร
ก่อด้วยอิฐปนหินทราย
ประกอบด้วยปรางค์ 3 หลัง
ตั้งอยู่บนฐานเดียวกัน
หันหน้าไปทางทิศเหนือ
ปัจจุบันเหลือเพียงมณฑปด้านหน้าล้อมรอบด้วยกำแพงแก้วและคูน้ำคั่นดินอีกชั้นหนึ่ง
มีซุ้มประตูทิศเหนือเป็นทางเข้า-ออก
นอกประตูซุ้มบนคันดินชั้นนอกสุด
มีซากปราสาทขนาดย่อมอีกสองหลัง
หน่วยศิลปากรได้ทำการขุดแต่งปราสาทเมืองแขกซึ่งได้พบทับหลังสลักลายตามแบบศิลปะเขมรสมัยเกาะแกร์แปรรูป
รวมทั้งศิลาจารึกที่ถูกนำมาก่อเป็นฐานประตูซุ้มชั้นนอกสุด
ปราสาทเมืองเก่า
ตั้งอยู่ในวัดปราสาทเมืองเก่า
ตำบลโคราช
อยู่เลยปราสาทเมืองแขกไปอีกประมาณ
3.3 กิโลเมตร
เป็นอโรคยาศาลที่พระเจ้าชัยวรมันที่
7
มหาราชองค์สุดท้ายแห่งราชอาณาจักรเขมร
ทรงสร้างขึ้นระหว่าง พ.ศ. 1724-1763
อโรคยาศาลมีแผนผังประกอบด้วยปรางค์ประธานรูปสี่เหลี่ยมย่อมุมไม้สิบสอง
มีบรรณาลัยอยู่ทางมุมขวาด้านหน้า
ล้อมรอบด้วยกำแพงแก้วซึ่งมีซุ้มประตูทางเข้าอยู่ด้านหน้า
นอกกำแพงมีสระน้ำรูปสี่เหลี่ยมกรุด้วยศิลาแลง
เมืองเสมา
เป็นเมืองโบราณสมัยทวารวดี
ตั้งอยู่ที่ตำบลเสมา
ห่างจากนครราชสีมาประมาณ 37
กิโลเมตร
จากตลาดอำเภอสูงเนิน
เดินทางข้ามลำตะคองและผ่านบ้านหินตั้งไปจนถึงเมืองเสมาเป็นระยะทาง
4 กิโลเมตร
แผนผังเมืองเป็นรูปไข่กว้าง
1,400 เมตร ยาว 2,000 เมตร
มีการค้นพบโบราณวัตถุในบริเวณนี้มากมาย
ปัจจุบันเหลือให้เห็นเพียงเนินดินเป็นแนวยาวคล้ายกำแพง
และพระนอนสมัยทวารวดีที่วัดธรรมจักรเสมาราม
เมืองโบราณตำบลเสมา
ประกอบด้วย
วัดธรรมจักรเสมาราม
ตั้งอยู่ที่บ้านคลองขวาง
ตำบลเสมา
แต่เดิมบริเวณนี้เป็นศาสนสถานในสมัยทวารวดี
มีโบราณวัตถุที่สำคัญคือ
พระพุทธรูปปางไสยาสน์
ก่อสร้างด้วยหินทรายแดงที่มีความเก่าแก่และใหญ่ที่สุดในประเทศไทย
มีความยาว 13.30 เมตร สูง 2.80 เมตร
อายุราว พ.ศ. 1200
และธรรมจักรเก่าแก่
ลักษณะเหมือนเสมาธรรมจักรที่ขุดพบที่จังหวัดนครปฐม
หลักฐานทางโบราณคดีอื่นๆ
ที่ค้นพบบริเวณพระนอนและภายในเมืองเสมา
ได้แก่ พระพุทธรูปสำริด
ประพิมพ์ดินเผา ลูกปัดแก้ว
แวดินเผาที่ใช้ปั่นฝ้าย
และจารึกที่บ่ออีกา
ซึ่งเป็นศาสนสถานพราหมณ์แบบศิลปะขอม
ได้กล่าวถึงอาณาจักรจานาศะ
หรือเมืองเสมา
ว่ามีการนับถือพุทธศาสนามาแต่เดิม
ต่อมาภายหลังได้รับวัฒนธรรมแบบขอมที่บูชาพระศิวะเข้ามาพร้อมกันด้วย |
